Dit boek las ik als uitstelgedrag. Ik bevond me alleen in een huisje aan zee waar de verwarming slechts met tegenzin in actie kwam. Het was tijdens de kerstvakantie, en ik moest dringend werken aan een boekbewerking van een hoorspel. De perfecte gelegenheid om iets totaal anders te doen! En het leuke was: het boek ging over schrijven, en kon dus eigenlijk gezien worden als research. Met andere woorden: procrastinatie van het geniepigste soort. Schrijvers, hoedt u voor deze vorm van weerstand.
Maar over het boek dus.
De titel zegt het al: Veldman beschrijft kort 36 verschillende dramatische situaties. Daarbij baseert hij zich op een indeling die werd voorgesteld door de Franse auteur Georges Polti in zijn Les trente-six situations dramatiques.
Elke situatie wordt benoemd en toegelicht met een uitspraak die in dergelijke situaties zou kunnen voorkomen. Dan volgt een oplijsting van de minimale benodigde personages en rekwisieten, een analyse van de achterliggende gedachte en een lijst met varianten op de situatie, telkens geïllustreerd met voorbeelden uit literatuur, theater, film of nieuwsverhalen.
Een aantal van de situaties doen wat vreemd aan, en sommige variaties lijken wat arbitrair gekozen of onvolledig. Waarom wordt bv. in de dramatische situatie ‘Wraak’ enkel ‘de dood van een volwassen zoon’ als variant aangehaald, maar niet die van een volwassen dochter, of die van een kind? Wellicht is dit terug te voeren op de classificatie van Polti, die Veldman zegt zoveel mogelijk te willen respecteren. Alleen wanneer de voorbeelden van Polti doorheen de jaren aan bekendheid hebben verloren, voegt Veldman recentere en equivalente voorbeelden toe zodat elke situatie aanschouwelijk wordt gemaakt voor de hedendaagse lezer en schrijver.
En waarom 36 situaties, en niet meer of minder? Opnieuw verwijst Veldman naar de indeling van Polti, en geeft hij ook toe dat er andere situaties te bedenken zijn. Hij sluit het boek zelfs af met een oproep om de lijst naar believen aan te vullen.
Dit boek is zeker de moeite voor schrijvers, beginnend of gevorderd, die inspiratie willen opdoen voor eigen werk. De situaties zijn niet steeds gelijk te stellen met het thema van een volledig verhaal of boek. Binnen een enkel verhaal kunnen zich meerdere van deze dramatische situaties voordoen, in allerlei variaties en allerlei volgorden en combinaties. Zit je even vast met je verhaal? Dan loont het zeker de moeite je eigen werk even doorheen deze filter te bekijken. Misschien stel je dan wel vast dat je vergeten bent een van de benodigde personages of rekwisieten toe te voegen, of zie je in dat je je vergist in het soort dramatische situatie dat jouw verhaal op dit ogenblik het beste dient. Aan de hand van dit boek kan je vervolgens de nodige bijsturingen doen, of je vindt er een verwijzing in naar een ander verhaal dat jou tot inspiratie kan dienen.
Voer voor story nerds dus, en een welkome aanvulling in ieders schrijfbibliotheek.
Rob Geukens 