Schrijfbibliotheek – 4

De podcast van Tim Ferris is zonder meer een aanrader, wie er ook te gast is. Maar af en toe komt er iemand langs die je echt de oren doet spitsen. Chuck Palahniuk is zo’n gast. De auteur van Fight Club en nog 22 andere boeken en bundels kortverhalen houdt je met gemak anderhalf uur in de ban. Hij praat over minimalistisch schrijven, over het ontstaan van enkele beruchte kortverhalen, en over het schrijven naar archetypen. Ik kan iedere schrijver warm aanbevelen te luisteren naar deze aflevering.

Enkele dingen die me hebben aangespoord om meteen een tweede keer te luisteren:

– De ontstaansgeschiedenis van het kortverhaal Guts, een verhaal zo choquerend dat sommige mensen blijkbaar flauw vielen toen de auteur het voorlas tijdens lezingen (blijkbaar een combinatie van lachen en hyperventileren). Ik bleef bij bewustzijn, maar een leeservaring is het wel.

– Minimalistisch schrijven: Palahniuk tracht het gebruik van thought verbs te vermijden (hij dacht, zij veronderstelde, ik hou van je, hij was bang, …), evenals van alles wat een abstractie is (a 6ft man is different for everyone). Alles wat de lezer de kans ontneemt om zelf het verhaal te ervaren, mee op te bouwen of er betekenis aan te geven is een gemiste kans. Hij verwijst naar het kortverhaal van Amy Hempel, In the cemetery where Al Jolson is buried als voorbeeld van hoe de schrijver geen gevoelens of interpretaties aan de lezer opdringt door deze te benoemen. Het verhaal impliceert wel een gevoelslading die op het einde keihard op je af komt.

– Het is van belang de lezer niet alleen emotioneel te betrekken bij het verhaal. Palahniuk probeert het ook zo lichamelijk mogelijk te houden (visceral, met de ingewanden). Vandaar dat zo veel van zijn verhalen over seks, geweld en dood gaan…

– De rol die verhalen kunnen spelen in het vorm geven van de samenleving, hoe ze onze kijk op dingen kunnen veranderen door het narratief aan te passen. Hij vertelt een interessante anekdote over hoe de bever bijna uitgeroeid was vanwege de grote vraag naar hoeden uit beverpels, tot de Engelsen ‘de hoed’ opnieuw definieerden als een hoofddeksel dat uit zijde werd vervaardigd.

Er vallen nog veel meer parels te rapen. Luister vooral zelf, en liefst twee keer.