Dit dunne boekje van SF-schrijfster Ursula K. Le Guin (Earthsea, The Lathe of Heaven, the Left Hand of Darkness, …) is de moeite waard voor iedereen die hun schrijven op een hoger niveau wil tillen door gericht te werken rond bepaalde technieken.
Het boek is de weerslag van technieken die Le Guin toepaste in schrijfworkshops en schrijfgroepen. Je leest het niet om passief wat tips te absorberen: het is een echt werkboek, waar je het meeste uithaalt door ermee aan de slag te gaan en de oefeningen zelf te proberen.
Je zou het zelfs kunnen gebruiken met een groep schrijvers, samen of via het Internet, om elkaars werk daarna te bespreken en te leren uit de commentaar van de anderen. In de bijlage neemt Le Guin een reeks aanbevelingen op voor wie graag zo’n schrijversgroep zou proberen.
Maar alleen kan dus even goed, het is de manier waarop ik de oefening in de loop van meer dan een jaar heb gedaan. Elke oefening vraagt immers een tekst van 150 of meer woorden te schrijven, en ieder hoofdstuk bevat meerdere oefeningen. Je ben er dus wel even zoet mee. De meeste hoofdstukken bevatten ook uittreksels van verhalen of boeken waar schrijvers zoals Rudyard Kipling of Virginia Woolf de techniek demonstreren die Le Guin je vraagt te doen. En dan moet je zelf aan de slag.
Ik ondervond dat de technieken je sterk uitdagen. Ze drukken je met je neus op bepaalde schrijfgewoonten die je beter achterwege zou laten, maar die nu eenmaal moeilijk af te leren zijn. Je leert tekorten in je schrijfstijl herkennen en ze aanpassen – of niet, want Le Guin schrijft niets voor. Ze toont je gewoon mogelijkheden die je wel of niet kan uitproberen.
Meerdere teksten die ik aan de hand van dit boek als schrijfoefening maakte, heb ik achteraf uitgewerkt tot een kortverhaal waar ik best tevreden over ben (bijvoorbeeld De Jagers en het Smalle Huis). Om die reden alleen al was de aanschaf van het boekje de moeite waard. Maar ook de conversatie (via de tekst) met Le Guin, die een zeer fijngevoelige en wijze schrijfstijl heeft in haar werk en diep doordachte inzichten heeft verworven in het schrijversvak, is een indrukwekkende ervaring.
Een b-mol: ik gebruikte het Engelstalige boek (tenslotte de taal waarin het geschreven was). Ik vond niet meteen een Nederlandse vertaling die ik kan aanbevelen, wat voor sommigen misschien een hinderpaal kan zijn.
Een echte aanrader voor schrijvers die actief willen werken aan hun ambacht.
Rob Geukens 