De eindmeet is bereikt voor een project van me dat heel toevallig begon in de winter van 2022. In ons treinstation werd een boekenruilkastje geïnstalleerd, waar mensen boeken kunnen achterlaten of oppikken. Ik ontdekte er een verhalenbundel, geschreven door een zekere Piet Apol. Ik had nog nooit van hem gehoord, maar zijn verhalen vielen wel in de smaak. Ze waren vreemd, absurd, soms verontrustend. Ik vroeg me af waarom deze schrijver niet bekender was. Ik deed wat onderzoek en ontdekte dat de man al in 1957 overleden was, op de leeftijd die ik had toen ik zijn werk ontdekte. Dat betekent allemaal niks, natuurlijk, maar de mens is vaak maar al te bereid tekenen van betekenis te ontwaren in de willekeur van het universum.

Ik besloot een verhaal te schrijven dat eer zou betonen aan de schrijver en zijn werk, iets ‘in de stijl van’, en stuurde het voor publicatie naar het tijdschrift Fantastische Vertellingen (het is nooit te laat om zich te abonneren op dit tijdschrift). Ik schreef er meteen een artikel bij waarin ik de bundel en de verhalen voorstelde, en eindigde met een zot idee: een oproep aan andere liefhebbers om ook eerbetoonverhalen te schrijven. Verhaal en artikel verschenen in Fantastische Vertellingen 66.

Mijn zot idee vond weerklank: een mooi aantal schrijvers had zin om zelf aan de slag te gaan met het werk van APOL. Omdat de bundel intussen vrij zeldzaam was, en enkel nog online via bepaalde antiquariaten te vinden was, besloot ik een pakjesketting in gang te zetten. Ik zou mijn bundel opsturen naar de eerste deelnemende schrijver. Die zou de bundel lezen, hopelijk inspiratie vinden voor een verhaal, en vervolgens de bundel naar de volgende schrijver verzenden. Aan het einde van de ketting zou de bundel hopelijk heelhuids weer naar mij toe komen.

Wat begon als een individueel idee werd al gauw een groepsonderneming, groter dan de som van de delen. Wannes Vandevelde wist het al: ‘een zanger is een groep’. Al gauw werd het project opgepikt en grondig omarmd door Finn Audenaert, die op zijn beurt veel schrijvers en liefhebbers van het genre in het Gentse kende. Hij deed meer om het project wereldkundig te maken dan ik alleen had kunnen doen. Niet alleen bezorgde hij me extra namen en adressen van geïnteresseerden, hij maakte ook zijn collega’s warm voor het werk van APOL. Zij gebruikten een van de verhalen uit de bundel tijdens de lessen aan het Sint Janscollege in Gent, en spoorden ook Yvonne op, de dochter van Piet die in de Verenigde Staten woont en werkt als kunstenares. Yvonne was blij verrast toen ze het bestaan van het project vernam, en de aandacht die een nieuwe generatie lezers aan het werk van haar vader besteedde.

Toen het Sint Janscollege een APOL-schrijfwedstrijd organiseerde voor zijn leden, reikte Yvonne als eregast de drie hoofdprijzen uit aan Lucas, Maïté en Jens, de winnaars van de wedstrijd. Hun verhalen werden ook opgenomen in de eerbetoonbundel ‘De Vondst’.

Ik ontmoette Yvonne en haar echtgenoot Bill toen ze na de prijsuitreiking gingen lunchen met Finn, Ruben De Baerdemaeker en enkele collega leerkrachten, maar ook met auteurs Frank Roger en Bruno Lowagie, die beiden verhalen bijdroegen voor de bundel. Het was een beetje bevreemdend, maar ook ontroerend om te kunnen praten met de dochter van een schrijver die verloren leek in de mist der tijden.

Het gekozen proces – een pakjesketting – maakte dat het project lang duurde om af te ronden. De uiteindelijke thuiskomst van het reizende boekje was een mooi moment. Ik ben heel tevreden met het resultaat: een bundel verhalen die eer betonen aan Piet APOL, omhelsd door een omslag waarop een kunstwerk van zijn dochter prijkt. Er staan verhalen in van prijswinnende gevestigde auteurs, maar ook van enthousiaste nieuwe schrijvers en zelfs van de nieuwste generatie. Het voelt een beetje als een conversatie die tot stand kwam tussen het verleden, het heden en de toekomst, en die Vlaanderen en Nederland omspant.

De bundel verschijnt vandaag bij uitgeverij EdgeZero van Mike Jansen, die werd warm gemaakt voor het project door – opnieuw – Finn. Ik ben beide heren dankbaar voor de enthousiaste steun die ze hebben geleverd, en wil ook Laura Schepers bedanken voor het redactiewerk dat ze samen met Finn en Mike leverde.

Ik wil iedereen aanmoedigen de bundel te bestellen (paperback, e-book) en kennis te maken met het werk van een keur hedendaagse auteurs en liefhebbers van verbeeldingsliteratuur, die in gesprek gegaan zijn met een geestverwant uit het verleden. Misschien krijg je dan ook zin om het werk van Piet Apol zelf te ontdekken, door een van de oorspronkelijke bundels op te sporen, of door in te tekenen op de nieuwsbrief achteraan het boek of onderaan dit artikel. We zullen namelijk proberen de oorspronkelijke verhalen van Piet Apol uit te geven in 2027, wanneer het auteursrecht vervalt en zijn werk ter beschikking zal staan van de hele mensheid.